[Học TA] Làm thế nào để đánh giá một bài nói tiếng Anh

Góc nhìn từ một giáo viên, hôm nay, MLES sẽ chia sẻ với các bạn về cách mà thầy cô đánh giá bài nói của các bạn, qua đó tìm kiếm những chiến lược tăng tốc cải thiện kỹ năng nói của mình nhé.

public-speaking

Bạn đang trong một lớp học nhỏ ở trường ngôn ngữ địa phương hoặc đại học. Gần hết học kỳ rồi, và lớp học nói của bạn đã có những khoảng thời gian vui vẻ suốt cả năm học. Các bạn đã học từ vựng, chơi nhập vai, và tương tác chiến thuật, thậm chí đã luyện tập nói với các bạn khác. Câu hỏi lớn hiện nay là làm sao để đánh giá được quá trình học đó? Bạn có thể nói hoặc không, phải không nào, có thể tốt hoặc chưa tốt. Và tin tốt lành là: bạn có thể đưa ra việc đánh giá các mục tiêu trong lớp học nói. Dựa trên  các tiêu chí đánh giá khả năng nói, bạn có thể đưa lại các ý kiến phản hồi cho học sinh để họ có thể thấy được mức đánh giá là khách quan và có ý chí phấn đấu

 

Tạo ra một bảng tiêu chí chấm (rubric)

 

Hầu hết các giáo viên đều quen với khái niệm về một đề mục đánh giá, một bảng biểu với các tiêu chí khác nhau và một thang đo chấm điểm. Nếu bạn chưa bao giờ tạo ra một thứ gì đó tương tự, thì mình phải nói là nó rất đơn giản. Chỉ cần chọn các tiêu chính sẽ chấm, liệt kê ở góc trái của trang giấy. Sau đó thêm số cột tương đương các thang điểm ở bên phải. Thường thì nên chọn 4 nếu bạn mới bắt đầu tạo bảng. Những cột này sẽ tương đương với mức độ tiềm năng cho các kỹ năng đươc chấm. Ở mỗi tiêu chí, hãy chia mức độ học sinh có thể đạt được ra thành 4 mức rõ ràng với chi tiết các yêu cầu, đòi hỏi. Ví dụ, dễ thấy nhất trên một cái bảng đó thì có “đạt được kỳ vọng cao, đạt kỳ vọng thấp, hơi kém hơn so với mong đợi, không được như kỳ vọng”. Bạn càng tạo nhiều bảng chấm điểm thì bạn càng làm chi tiết hơn trong phần mô tả chấm của bạn. Sau đó, khi bạn đánh giá học sinh của mình, bạn sẽ xác định đâu là trình độ mà cậu ấy/cô ấy đang ở. Chọn ra mức trung bình trong số tất cả các tiêu chí, và đưa ra những gợi ý, những nhận xét về các điểm yếu mà học sinh cần khắc phục, cải thiện.

 

1/ Phát âm

 

Phát âm là một trong những tiêu chuẩn cơ bản của việc học ngôn ngữ. Dù hầu hết những người học ngôn ngữ thứ hai sẽ không bao giờ có được sự phát âm giống như người bản ngữ, nhưng các lỗi phát âm cơ bản sẽ khiến cho việc giao tiếp trở nên khó khăn. Khi đánh giá về kỹ năng phát âm của học sinh, các bạn hãy nghe các từ được phát âm to, rõ ràng, phát âm đúng của các từ không thường thấy, sự đồng âm và các từ rút gọn trong các vị trí khác nhau trong câu. Và cũng hãy nghe âm điệu nữa. Xem học sinh có đang sử dụng uyển chuyển và phù hơp với các loại câu đang nói không? Các bạn học sinh có biết rằng âm điệu của một câu hỏi thì khác với một câu khẳng định như nào không? Nghe kỹ và đánh giá đúng khả năng phát âm của học sinh của mình nhé.

 

 

2/ Từ vựng

 

Sau khi đánh giá khả năng phát âm của học sinh, chuyển sang phần từ vựng. Hiểu từ vựng và dùng từ vựng luôn là 2 phần khác nhau trong suy nghĩ của bất kỳ người sử dụng ngôn ngữ nào, dù là bản ngữ hay là ngoại ngữ. Bạn nên khuyến khích học sinh của mình sử dụng nhiều phần từ vựng nhất có thể, thậm chí nhiều hơn phần họ hiểu. Vì lý do này mà việc đánh giá về từ vựng của học sinh trên trình độ của họ là hết sức cần thiết. Họ có đang sử dụng những từ vựng cụ thể mà họ được học trong kỳ này không? Họ có dùng từ vựng phù hợp với ngữ cảnh không? Nghe xem mức độ sử dụng từ vựng của học sinh mà không có sự nhắc nhở nào rồi đánh giá xem trình độ của các bạn học sinh đang ở đâu.

 

3/ Tính đúng đắn

 

Ngữ pháp đã và sẽ luôn luôn là một khía cạnh quan trọng khi học ngoại ngữ. Viết đúng một câu trong bài thi, dù sao thì cũng không giống như mắc lỗi khi nói. Khi học sinh nói, hãy để ý tới các cấu trúc ngữ pháp và các công cụ mà bạn đã dạy các bạn ấy. Họ có khả năng sử dụng cùng lúc nhiều thì không? Họ có nhất quán không, thứ tự từ đã đúng chưa? Tất cả những điều trên là những vấn đề quan trọng trong ngữ pháp mà một người học ngôn ngữ thành công sẽ hiểu và làm chủ được.

 

4/ Giao tiếp

 

Một học sinh có thể gặp vấn đề với ngữ pháp và phát âm, nhưng họ sẽ sáng tạo như nào khi giao tiếp bằng ngôn ngữ mà các bạn ấy được học? Đánh giá việc giao tiếp của học viên là bạn xem xét các khía cạnh sáng tạo của họ khi sử dụng ngôn ngữ để khiến người khác hiểu được. Một học sinh với mức độ sử dụng từ vựng và ngữ pháp thấp có thể có một kỹ năng giao tiếp tuyệt vời nếu cô ấy có thể khiến cho mọi người hiểu những gì cô ấy nói, trong khi một bạn khác với một kỹ năng “tạo ra” các đoạn hội thoại phức tạp lại không thể bày tỏ được ý tưởng của mình sẽ bị đánh giá là kỹ năng giao tiếp kém. Đừng để sự thiếu hụt một kỹ năng ngôn ngữ khiến học sinh trở nên khó khăn trong việc bộc lộ bản thân. Họ càng sáng tạo với ngôn ngữ bao nhiêu, họ càng dễ để bày tỏ bản thân một cách độc đáo bấy nhiêu, từ đó mà kỹ năng giao tiếp nói chung của họ sẽ được đánh giá cao hơn.

 

5/ Tương tác

 

Có thể nói những gì bạn nghĩ bằng ngoại ngữ chỉ là một thứ, có thể tương tác với người khác lại là chuyện khác. Hãy hỏi học viên của bạn những câu hỏi. Quan sát cách các bạn ấy trả lời. Các bạn học sinh có thực sự hiểu và có thể trả lời câu hỏi không? Họ có thể trả lời khi bạn đưa ra câu hỏi không? Mỗi câu hỏi đưa ra có được trả lời hợp lý không? Tất cả những yếu tố trên là cần thiết để một người có thể giao tiếp hiệu quả bằng ngoại ngữ. Một học sinh với một kỹ năng tương tác tốt sẽ có thể trả lời câu hỏi và kéo dài hội thoại xung quanh đó. Kỹ năng diễn thuyết tốt sẽ không giúp được gì nếu như anh ấy/cô ấy không lắng nghe và phản hồi mọi người một cách phù hợp. Hãy khuyến khích học sinh nói, lắng nghe và phản hồi với mọi người trong mỗi cuộc hội thoại.

 

6/ Lưu loát

 

Đây có thể là tiêu chí dễ nhất để đánh giá khả năng nói của một học sinh. Họ có cảm thấy thoải mái khi nói không. Họ có gặp khó khăn trong việc sử dụng từ vựng không? Họ có phải dừng, và dành thời gian để nghĩ từ nhiều không. Nếu có thì học sinh đang gặp vấn đề với sự lưu loát, trôi chảy. Việc này khó có thể cải thiện như khi cải thiện các khía cạnh khác của ngôn ngữ. Bạn có thể có một trình độ siêu đỉnh về ngữ pháp nhưng lại vẫn bị lỗi khi giao tiếp, ngắc ngứ. Bạn muốn học sinh của mình có thể thoải mái sử dụng ngôn ngữ với bạn hoặc với những người nói tiếng Anh khác. Yếu tố lưu loát chính là một yếu tố quan trọng cần có trong khi đánh giá một bài nói.

 

Kết lại, các yếu tố đánh giá trên, phát âm, từ vựng, tính đúng đắn, kỹ năng giao tiếp, sự tương tác và lưu loát, tất cả đều phản ánh khả năng nói nói chung của một người học ngôn ngữ.

 

Học sinh có thể siêu ở một khía cạnh và khó ở một khía cạnh khác, và không nhất thiết là khía cạnh mà bạn đang nghĩ đến. Hãy giúp học sinh hiểu những tiêu chí này và sự ảnh hưởng của nó tới việc nói tiếng Anh. Hãy để học sinh hiểu rằng bạn sẽ lắng nghe khi đánh giá họ và giúp họ cải thiện trong tất cả các khía cạnh. Dĩ nhiên, không chỉ lắng nghe khi họ nói với bạn, hãy lắng nghe khi các bạn ấy nói với nhau nữa.

Sau cùng, hầu hết các phần tiếng Anh mà học sinh của bạn sử dụng trong tương lai cũng sẽ dùng với những người không phải bản ngữ khác. Hãy nhớ, một sự đánh giá đúng đắn sẽ đến từ quá trình nhiều hơn là từ một bài kiểm tra vấn đáp cuối kỳ. Hãy xem các bạn ấy đã cố gắng như nào, và khuyến khích các bạn ấy với tư cách của một người dạy, và của một người học. Tin tôi đi, bạn cũng sẽ nhận được nhiều lợi ích nữa, thật đấy.

 

 

MLEC, Mar 2017

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s